تئودور فونتانه

تئودور فونتانه و هر آنچه درباره زندگی و آثارش

هنری تئودور فونتانه ، نویسنده و شاعر آلمانی ، به تاریخ 30 دسامبر 1819 دیده به جهان گشود. فونتانه از خانواده ای فرانسوی تبار بود.

در جوانی در رشته داروسازی که شغل پدرش بود، به کار پرداخت و از ۱۸۳۶ در درسدن و برلین کار پدر را در پخش دارو دنبال کرد. در برلین به انجمن ادبی برلینی به نام تونل بر رود اشپره که هنرمندان جوان را از هر طبقه گرد هم می آورد، پیوست و به سرودن بالادها که نوع شعر مورد توجه انجمن بود، پرداخت.

پس از آن کار پخش دارو را رها کرد و راه شعر و ادب پیش گرفت، در این دوره به عنوان وابسته مطبوعاتی به انگلستان سفر کرد. خاطرات این دوره در کتابش به نام از انگلستان در ۱۸۶۰ انتشار یافت.

فونتانه در انگلستان به وسیله آثار نویسندگان و شاعران به شناخت بالادهای عامیانه اسکاتلندی و انگلیسی دست یافت و از آنها در ساختن بالادهای خود مایه گرفت و در بازگشت به آلمان در ضمن روزنامه نگاری به نشر بالادی به سبک اسکاتلندی پرداخت که به سبب ايجاز و خوشاهنگی با پیروزی همراه گشت و محبوبیت عام یافت.

دیوان بالادها که نمونه نخستین دوره فعالیت ادبی شاعر بشمار آمد، او را در سرودن این نوع شعر، شاعر برجسته معرفی کرد. فونتانه در ۱۸۷۰ در سمت روزنامه نگار جنگی در جنگ فرانسه و آلمان شرکت کرد و به اتهام جاسوسی به وسيله فرانسویها به زندان افتاد و پس از چند ماه بر اثر کوشش مقامات مقتدر آلمانی آزاد گشت.

وی حادثه زندانی شدن خود را در کتاب زندانی جنگ وصف کرده است. فونتانه کار رمان نویسی را بسیار دیر آغاز کرد و اولین رمان را در پنجاه ونه سالگی به نام پیش از توفان انتشار داد. حوادث قسمت اول کتاب در براندنبورگ و وقایع قسمت دوم در برلین می گذرد، در زمستان ۱۸۱۲-۱۸۱۳، به هنگام جنگ ناپلئون که همه جا گفتگو از سرمای شدیدی بود که ارتش بزرگ ناپلئون را به نابودی تهدید می کرد.

قهرمان کتاب که دلدارش را بر اثر رنجهای ناشی از اشغال برلین به دست فرانسوی ها از دست داده است، به وسیله دو هدف به زندگی پیوند می یابد: انتقام از ناپلئون و آزادی پروس، زادگاه عزیزش. نویسنده در این رمان که قطور ترین رمان او و شامل متجاوز از هزار صفحه است، به توصیف حوادثی می پردازد که در راه رسیدن به این هدف ها برای قهرمان داستان و فرزندانش پیش می آید.

فونتانه از آن پس تا آخر عمر پیاپی به نشر داستانهای جدید پرداخت. زناکار سرآغاز سلسله رمانهای برلینی عصر جدید اوست. موضوع کتاب تا حدی با داستان آناکارنینا اثر تولستوی رمان نویس روسیه شباهت دارد و زندگی زن جوانی را شرح می دهد که شوهر و دختر خود را رها می کند و با دلدار می گریزد.

چیزی که این اثر را جالب توجه می سازد، توصیف محيط طبقه کاسب های ثروتمندی که در عصر بیسمارک، صدراعظم مقتدر آلمان، در جامعه مقامی بافته بودند همچنین وصف پیروزمندانه اشخاص داستان مانند شوهر فریب خورده که پدر همسر و خود او را از ورشکستگی و سقوط نجات داده با این حال پیوسته در وجود زن تنوعی احساس می کند که موجب نگرانی مداومش می گردد و از فکر خیانت او در حالت ترس دائمی بسر می برد.

رمان آزمایشها و محنت ها ، عمیق ترین و لطیف ترین اثر فونتانه است که موضوعش از امور واقعی جاری زندگی گرفته شده و از حزن و ملال سرشار است و شناخت عمیق نویسنده را از روح انسانی آشکار می سازد.

در این داستان عشق پسری از خانواده شریف و اصیل به دختری از مردم عادی نشان داده می شود که به سبب اختلاف طبقاتی به ناکامی می کشد و میان دو دلداده گردابی عمیق فاصله می اندازد و سرانجام هريک به راه خود می رود کتاب با تسلیم آن دو به سرنوشت خویش پایان می یابد. نویسنده با این اثر که از نظر ساختمان و ترکیب داستان بیش از آثار دیگرش از هماهنگی برخوردار است، به سوی رئالیسمی واقعی کشیده میشود.

این کتاب نیز مانند سایر آثار فونتانه به سبب تصوير محیط و اشخاص زمان او به شیوه ای جاندار و گویا ، از ارزش بسیار بهره دارد، اما بانو جنی ترایبل محبوب ترین رمان فونتانه بشمار آمده است که نویسنده در آن خواننده را با خود به محیط خاص طبقه کاسب کاران نو کیسه و سرمایه دار برلین می برد، خاصه به موازات وصف عادات این طبقه، شیوه زيستن خانواده ساده و با فرهنگی را نیز توصیف می کند.

بانو جنی ترایبل که از خانواده فقیر و کوچکی بیرون آمده و پس از ازدواج به ثروت و فراخی معیشت دست یافته است، می کوشد که گذشته خود را فراموش کند و آن را از ذهن دیگران نیز محو سازد. این اثر که در سبک رئاليسم نوشته شده است، مورد ستایش فراوان ناقدان قرار گرفت ، بخصوص که محاوره های پرجاذبه آن که آمیخته با لحن مطایبه آمیز است، هنرمندی خاص نویسنده را آشکار می سازد، افی بریست ، آخرین رمانی است که در زمان حیات نویسنده انتشار یافته و زیبا ترین اثر او شناخته شده است.

این اثر قدرت شناخت را از عالم بشری و عالم عقل که بر اثر يک عمر تجربه بدست آمده، نشان میدهد.افي بریست دختر هفده ساله ای است از خانواده ملاکان اصیل و روشنفکر براندنبورگ که زندگی را در آزادی و سادگی گذرانده و بی آنکه از عشق خبری داشته باشد، به ازدواج مردی در می آید که همه دلبستگیش به موزه ها و فرهنگ هاست، دختر که از این زندگی ملول گشته به رابطه گناه آلود تسلیم می شود و همین امر موجب می گردد که شوهر در دوئلی عاشق همسرش را بکشد و خود او را از خانه بیرون افکند.

فونتانه در این داستان همه چیز را در حال تسليم و رضا در برابر سرنوشت اجتناب ناپذیر و قوانین خشونت بار جامعه قرار میدهد۔ جامعه ای که نویسنده همه ضعف ها و خطا هایش را به شیوه ای گویا و جاندار وصف می کند. این اثر از شاهکارهای فونتانه و مکتب رئالیسم آلمان بشمار آمد. اشتکلين ، در حدود هشتاد سالگی فونتانه نوشته شد که پس از مرگش انتشار یافت.

کتاب محيط آخر قرن نوزده و تحول يک دوره را پیش چشم می گذارد و اگر چه از نظر موضوع به آثار نویسندگان بزرگ رئالیست فرانسه نزدیک می شود، از نظر غنا و دقت در مکالمه ها و لطیفه گوئی و طنزنویسی شیوه خاص فونتانه را در بردارد.

فونتانه از نویسندگان برجسته آخر قرن نوزدهم است که جامعه عصر خود را از هر طبقه به سبکی واقع بینانه ترسیم می کند و وضع غم انگیز فرد را در برابر تعهدات و قيود خاص طبقه خود پیش چشم می گذارد. استادی فونتانه در آن است که اشخاص داستان را تا جائی پیش می برد که به بیهودگی اصولی که به آن پایبندند، اعتراف می کنند، مثلا در حالی که به دوئل دست می زنند، آن را عادتی کهنه تلقی می کنند.

قهرمانان آثار فونتانه در جامعه ای در حال تحول به سر می برند که سنتها در آن رو به ضعف می رود و به صورت خرافات و اوهام در می آید و تنها راه نجات افراد از زندگی غم انگیز خود یا تسلیم و رضاست یا به مسخره گرفتن همه چیز در حال گذر است. فونتانه در ۱۸۹۴ عنوان دکترای افتخاری از دانشکده فلسفه برلین دریافت کرد و شهردار برلين غربی شد.

 در  ۱۹۴۹ جایزه ای ادبی به نام جایزه فونتانه برقرار شد که به آثار ادبی برتر تعلق می گرفت. وی یکی از جریان ساز ترین نویسندگان آلمان بود و توانست مکتب ادبی رئالیسم را با بسیاری از عواطف بشر در هم بیامیزد.

رمان های او همگی دارای مولفه های ادبیات آلمانی بود و توانست در قالبی نو ، جایگاه ویژه ای در اروپا و بعدها در جهان پیدا کند. هر کدام از آثار او بارها و بارها توسط منتقدین آثار ادبی بررسی شده است و از آن ستایش به عمل آمده است. فونتانه در نهایت به تاریخ 20 سپتامبر 1898 دنیا را بدورد گفت .

آثار تئودور فونتانه

  • تابستان در لندن
  • از انگلستان. نامه‌ها، مطالعات و مشاهدات.
  • فراسوی رودخانهٔ توید، مشاهدات از کشور اسکاتلند.
  • تفرج در مارک براندنبورگ
  • جنگ اشلسویگ-هولشتاین در سال ۱۸۶۴
  • جنگ زده. مشاهدات سال ۱۸۷۰
  • جنگ با فرانسه
  • قبل از توفان
  • گرته مینده
  • الرنکلیپ
  • او دلترا
  • آقایِ شاخ فن ووته نو
  • اعلیحضرت پتوفی
  • کریستیان فریدریش شرنبرگ و ادبیات برلین
  • زیر درخت گلابی
  • سسیل
  • درهم، برهم
  • پنج قصر
  • اشتینه
  • کوییت
  • غیرقابل برگشت (برگشت‌ناپذیر)
  • خانم ینی ترایبل یا “جایی که دل، دل را می‌یابد
  • سال‌های کودکی ی من
  • افی بریست (از فهرست مجموعهٔ ۱۰۰۱ کتابی که قبل از مرگ باید خواند)
  • خانوادهٔ پوگنپول
  • از بیست تا سی سالگی
  • آقای اشتشلین (از فهرست مجموعهٔ ۱۰۰۱ کتابی که قبل از مرگ باید خواند)
  • ماتیلده مورینگ

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *